Wat de wandelmarkering in Spanje je vertelt
Wit-rood, wit-geel, wit-groen: het verschil tussen een GR en een PR in Spanje, wat het kruis betekent en wie al die wandelpaden erkent.
De drie soorten en hun kleuren
Die twee geschilderde strepen op een rots zijn geen versiering en ook geen plaatselijk verzinsel: het is een genormaliseerd systeem, en de kleur van de onderste streep vertelt je op wat voor pad je loopt.
| Pad | Kleuren | Lengte | Wat het meestal is |
|---|---|---|---|
| GR · Gran Recorrido (langeafstandspad) | Wit en rood | Meer dan 50 km | Verbindt streken, regio's of landen. Je loopt het in etappes, over meerdere dagen |
| PR · Pequeño Recorrido (korte route) | Wit en geel | Tussen 10 en 50 km | Een dal, een top, een berghut. De typische dagtocht in het weekend |
| SL · Sendero Local (lokaal pad) | Wit en groen | Minder dan 10 km | Een gemarkeerde wandeling rond een dorp of een mooi plekje |
In alle drie de gevallen zit de witte streep altijd boven en de gekleurde eronder. Zie je een nummer met een decimaal – GR 11.1 bijvoorbeeld – dan loop je op een variant van het hoofdpad: een erkend alternatief stuk, geen verfvergissing.
En een waarschuwing die je schrikmomenten bespaart: erkend betekent niet makkelijk. De erkenning zegt dat de route volgens een gemeenschappelijke norm is gemarkeerd en onderhouden, niet dat hij comfortabel is. Er zijn GR's die over passen op 2.500 m gaan en PR's met stukken waar je je handen nodig hebt.
In één getal
Je hoeft maar drie markeringen te leren, en degene die het vaakst verkeerd wordt begrepen is het kruis: twee gekruiste rechthoekjes in de vorm van een X. Het geeft geen richting aan: het betekent “hier niet langs”. Veel mensen zien het als een kruispunt of als een waarschuwingsteken en lopen gewoon door. Zie je een kruis, dan is het juiste antwoord: omdraaien en de laatste markering voor de goede richting zoeken die je hebt gezien.
Goede richting, afslaan en het kruis
Goede richting
JE ZIT GOEDTwee evenwijdige rechthoekjes boven elkaar: de witte boven en die in de kleur van het pad eronder, tussen 9 en 15 cm lang. Het betekent precies “ga hier verder”. Het is de markering die je het vaakst zult zien en die je om de paar minuten moet zoeken: als je al een hele tijd geen enkele meer hebt gezien, is er iets misgegaan.
Richtingsverandering
AFSLAANDezelfde twee strepen, maar in een hoek, als een geknikte pijl. De buitenste streep is de witte. Hij waarschuwt dat het pad de weg die je volgt verlaat en afbuigt, meestal naar de kant waar de knik naartoe wijst. Hij staat meestal vlak vóór de afslag, niet op de afslag zelf.
Verkeerde richting
HIER NIET LANGSEen kruis, met één witte diagonaal en de andere in de kleur van het pad. Het wordt geschilderd op paden die van de goede route aftakken en die mensen per ongeluk nemen. Het is geen gevarenwaarschuwing en geen kruispunt: het is de markering die je vertelt dat die zijweg niet het pad is.
Met die drie kom je bijna overal uit. Daarnaast is er staande bewegwijzering – de informatieborden aan het begin van een pad, de houten wegwijzers met looptijden – maar die verschilt sterk van streek tot streek; de drie geschilderde markeringen niet.
Wie een wandelpad erkent
De markeringen GR®, PR® en SL® zijn gedeponeerde merken van de FEDME, de Spaanse federatie voor bergsport en klimmen (Federación Española de Deportes de Montaña y Escalada), sinds 2002 ingeschreven bij het Spaanse octrooi- en merkenbureau. Het beheer is per gebied gedelegeerd aan de federatie van elke autonome regio.
Dat heeft een praktisch gevolg dat veel mensen verrast: niemand mag zomaar twee wit-rode strepen op zijn eigen grond schilderen omdat hij daar zin in heeft. Een pad wordt erkend volgens het protocol van de bevoegde federatie, die het tracé controleert, de doorgangsrechten, de markering en – het lastigste – de toezegging om het pad te onderhouden. Achter elke markering zit een organisatie die ervoor instaat, en vrijwilligers die haar opnieuw schilderen.
Kom je markeringen in andere kleuren tegen, steenmannetjes of plastic lintjes aan de takken, dan ben je met iets anders bezig: een lokale route, de markering van een wedstrijd of het idee van iemand. Dat kan prima uitgezet zijn, maar niemand garandeert dat het er volgend jaar nog is.
De officiële beschrijving van het systeem, met de exacte afmetingen en de soorten tekens, staat in het padenhandboek van de FEDME (in het Spaans). Het is de moeite waard om het één keer te lezen.
Wat je doet als de markering verdwijnt
Het gebeurt voortdurend en het ligt bijna nooit aan jou: in de zomer overwoekert de begroeiing een steen, sneeuw bedekt het steenmannetje, bij een kap verdwijnt de beschilderde boom, of het pad is gemarkeerd voor de looprichting tegengesteld aan die van jou – markeringen worden voor één looprichting geschilderd, en andersom zie je ze maar half zo goed.
Er is maar één regel, en daar valt niet over te onderhandelen: ga terug naar de laatste markering die je zag. Loop niet “nog even door om te kijken of hij opduikt”, want zo eindigt een middag met zoeken naar het pad tussen de struiken. Kijk vanaf de laatst bekende markering rustig om je heen: de volgende is bijna altijd te zien als je op de juiste plek staat.
En de drie gewoontes waardoor dit geen probleem wordt: de track gedownload hebben – niet open in een tabblad, gedownload –, op de klok kijken voordat je een binnendoorweg improviseert, en niet alles op de markering en niet alles op je telefoon laten aankomen. Allebei kunnen ze je in de steek laten, maar zelden tegelijk.
Wat Suviard hiermee doet
Niets, en dat is bewust. De markering is niet van ons: het is een openbaar systeem, onderhouden door federaties en vrijwilligers, en we zijn op geen enkele manier van plan het na te maken of er een laag overheen te leggen.
Wat de app wel doet, is het aanvullende deel: de track van de route, gedownload, bij je hebben voor de momenten waarop de markering ontbreekt. Een track vervangt de markering niet – hij weet niet dat die zijweg privé is, of dat de brug door het hoogwater is meegesleurd – maar hij vertelt je wel of je nog op het tracé zit als de sneeuw de grond heeft uitgewist.
En dan de symmetrie, het eerlijke argument: de markering is er nog als je batterij leeg is, en de track is er nog als de markering onder een flinke laag sneeuw ligt. Daarom neem je ze allebei mee. Om te voorkomen dat het eerste gebeurt, lees je hoe je een route van zes uur vastlegt en nog batterij overhoudt.
Kort samengevat
Wit en rood: meer dan 50 km. Wit en geel: tussen 10 en 50. Wit en groen: minder dan 10. Twee evenwijdige strepen betekenen doorlopen, in een hoek betekenen ze afslaan en als kruis betekenen ze teruggaan. Met dat, en met de gewoonte om om de paar minuten de volgende markering te zoeken, loop je half Spanje door.
Het systeem werkt omdat er mensen zijn die die strepen elk seizoen opnieuw schilderen zonder er iets voor te krijgen. Ze kunnen lezen is niet alleen handig, het is ook de goedkoopste manier om dat werk te respecteren.
Meer over hoe we met gegevens werken, lees je bij Over Suviard.